પ્રકાશનું વક્રીભવન એટલે શું? વક્રીભવનના નિયમો સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે પ્રકાશનું કિરણ એક પારદર્શક માધ્યમમાંથી બીજા પારદર્શક માધ્યમમાં ત્રાંસું પ્રવેશે છે,ત્યારે તે પોતાની દિશા બદલે છે. આ ઘટનાને પ્રકાશનું વક્રીભવન કહે છે. આ દિશામાં ફેરફાર થવાનું કારણ એ છે કે પ્રકાશની ઝડપ એક માધ્યમથી બીજા માધ્યમમાં બદલાય છે.
વક્રીભવનના નિયમો:
$1$. આપાતકિરણ,વક્રીભૂતકિરણ અને બે માધ્યમોને છૂટી પાડતી સપાટીના આપાતબિંદુએ દોરેલો લંબ,ત્રણેય એક જ સમતલમાં હોય છે.
$2$. સ્નેલનો નિયમ: આપાતકોણ $(i)$ ના સાઈન (sine) અને વક્રીભૂતકોણ $(r)$ ના સાઈન (sine) નો ગુણોત્તર આપેલ માધ્યમોની જોડ અને પ્રકાશના આપેલ રંગ માટે અચળ રહે છે. ગાણિતિક રીતે,$\frac{\sin i}{\sin r} = n_{21}$,જ્યાં $n_{21}$ એ પ્રથમ માધ્યમની સાપેક્ષે બીજા માધ્યમનો વક્રીભવનાંક છે.

Explore More

Similar Questions

આપેલ આકૃતિ પરથી $\mu_1, \mu_2, \mu_3$ વચ્ચેનો સંબંધ સ્થાપિત કરો.

પાણીની સપાટી તરફ $3 \, m/s$ ના દરે ઊર્ધ્વદિશામાં ઉપર આવતી માછલી પાણીની ઉપર રહેલા એક પક્ષીને $9 \, m/s$ ના દરે પોતાની તરફ નીચે આવતું જુએ છે. પાણીનો વક્રીભવનાંક $4/3$ છે. પક્ષીનો વાસ્તવિક વેગ (જમીનની સાપેક્ષે વેગ) $m/s$ માં શોધો.

Difficult
View Solution

એક તરંગનો વેગ માધ્યમ $P$ માં $u$ છે અને માધ્યમ $Q$ માં $2u$ છે. જો તરંગ માધ્યમ $P$ માં $30^\circ$ ના ખૂણે આપાત થાય,તો વક્રીભવન કોણ .... $^o$ હશે.

નીચેની આકૃતિમાં,$PQRS$ એ પ્રકાશના કિરણ દ્વારા ત્રણ માધ્યમોમાંથી ક્રમિક રીતે પસાર થતા અનુસરવામાં આવતો માર્ગ દર્શાવે છે. માધ્યમોના નિરપેક્ષ વક્રીભવનાંક અનુક્રમે $\mu_1, \mu_2$ અને $\mu_3$ છે. (આકૃતિમાં રેખાખંડ $RS$ એ $PQ$ ને સમાંતર છે). તો,

પ્રકાશનો કણવાદ (Corpuscular theory) પ્રકાશની ઝડપ વિશે શું આગાહી કરે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo